پ.ن: اين، شعر يا هر چيز ديگري كه ارزش ادبي داشته باشد، نيست. واقعا نيست.

بالاخره رفتم براي ديدن نقاشي‌هاي «ايران درودي» و بسيار بعيد است كه دوباره و سه باره براي ديدنشان سري به موزه نزنم. كاملا تحت تاثير بودم. آن قدر كه وقتي مجبور شدم به خاطر كارم تماشاي تابلوها را نيمه تمام بگذارم كم مانده بود بزنم زير گريه.

آخرين نمايشگاه مجسمه‌اي كه در موزه‌‌ي هنرهاي معاصر بود، مال كِي بود؟ شايد پاييز گذشته يا اوايل زمستان... همان «دوسالانه» بود فكر كنم. يك كاري را ديدم كه طرف مدل دست هنرمندهاي مختلف را با يك روش خاص درست كرده بود و روي يك صفحه‌ي بزرگ چيده بود روي زمين، انگار كه دست‌ها از مچ از دل زمين سبز شده‌ بودند و كنار هر كدام اسم صاحب دست را نوشته بود. آن كار را هيچ وقت فراموش نمي‌كنم و به خصوص فرم دست «ايران درودي» را كه شبيه يك غنچه‌ي گل بود. دست آغداشلو هم بود و بسيار تجربه‌ي لذت‌بخشي بود تماشاي آن كار. فكر كنم طراح و سازنده‌ي كار يك مايع به‌خصوصي درست كرده بود و آدم‌هاي مختلف دستشان را توي آن فرو برده و نگه داشته بودند تا ببندد و باقي ماجرا... آن چروك‌هاي نرم و خم و پيچ انگشت‌هاي ايران درودي را قشنگ توي ذهنم دارم.

ديدن اين نمايشگاه (گنجينه) واقعا تجربه‌ي متفاوتي است. كم به نمايشگاه‌هاي نقاشي سرنزده‌‌ام و با اينكه هيچ از هنرهاي تجسمي سردرنمي‌آورم، فكر مي‌كنم اين نظر درستي باشد كه خيلي كم پيش مي‌آيد كه تو دلت بخواهد تا يك زمان نامعلوم جلوي يك تابلوي نقاشي بايستي. ولي تا آن‌جا كه من فرصت كردم و ديدم، پاي بيشتر از 80 درصد اين تابلوها بايد درنگ كرد و... نمي‌دانم يك اتفاقي مي‌افتد. موسيقي رنگ‌ها را مي‌شد شنيد و نور و سكوت مبهمي را كه منعكس مي‌كردند مي‌شد درك كرد. آن نور و آن سكوت، همه چيز را مات و در خودشان حل مي‌كردند.

تابلوهاي سرخ و سياه، سلطه‌ي بودن، صداقت لحظه، دلداده، اين منم ايرانم، شانديز و بنفشِ بنفش بسيار با‌قدرت بودند. نه از نظر تكنيك يا چيزهايي مثل آن ـ كه همه‌ي آثار درودي در نهايت درجه‌ي هنرمندي بودند ـ بلكه به خاطر آن پلي كه به سرعت مي‌توانستي بين خودت و اثر درست كني و البته به سختي از روي آن پل عبور كني!

اين برش باريكي از ذهن پاكيزه‌ي اوست:

ـ تولد، نور و عشق است، و مرگ پيوستن به آن. من با نقاشي به زدودن تباهي‌ها مي‌روم، نه به خاطر دقيقه‌اي دانا، نه به خاطر عشق، بلكه به خاطر ايماني كه به جهان هستي و نيروي كهكشان دارم و مومنانه كوشيده‌ام تا به درك مفهوم آفرينش برسم.

آدم‌هايي هستند كه بودنشان وجود اين دنيا را توجيه مي‌كند. كه به صرف وجودشان به زندگي كمك مي‌كنند.** هستند ولي تك و توك.

من هم هستم. هر جا كه پا مي‌گذارم از توي پوستم مي‌جوشم و همه جا پخش مي‌شوم. درست مثل يك لكه روغن، تكه تكه، جا به جا، بي‌اينكه به هيچ سطحي نفوذ كنم. مثل ابرهاي خاكستري و آبستنِ اين روزها كه در آسمان پرسه مي‌زنند؛ منم نه بار دارم و نه هيچ، تنها «هستم» و گاهي جلوي آفتاب را مي‌‌گيرم. بوي تنم را مي‌شنوم و رگ‌هاي آبي درشتي كه دست‌هايم را از ريخت انداخته وارسي مي‌كنم مثل مادربزرگي كه دارد كند كند تجزيه مي‌شود.

هميشه بايد تا يك ساعت ديگر جايي باشم. اين، يعني زندگي به شدت رئال شده. يعني پرونده‌ي اي‌كاش‌هاي بزرگ و كوچك را ديگر بايد بست و گذاشت براي بعدها. براي وقتي كه بشود كمي از آن‌ها حرف زد ... تا شايد اين روزهاي بي‌اندازه بي‌معني كه مي‌تركند و تمام مي‌شوند ديگر جايي بايستند و بگذارند تا زندگي شبيه آن چيز معمولي و ساده‌اي باشد كه مي‌شود توش چرخيد و نفس كشيد.

نه! آدم غمگيني نيستم؛ شادم، با كلي دوست خوب، اما گاهي اوقات دلم مي‌‌خواهد لحظاتي باشد كه فرو بروم. كه بتوانم رها باشم.

جهان با سرعت نفس عميق مي‌كشد. پسرْ كوچولوي دوست زيبا و كم‌رنگم يك دندان ريز درآورده و ... بگذار براي وقتي ديگر دير است/ بيا از باد شمال سخن بگو/ نم‌نم باراني كه بيايد/ ختمي و ارغوان از خودمان است/ هواي تازه‌ي سرودن و رفتن از خودمان است/ بگذار همسايه خواب انار نوشكفته ببيند/ چه عيبي دارد؟/ما كه راه پرچين آسمان را بهتر از كبوتر كوهي بلديم/ من از خورجين ماه مشتي گندم برمي‌دارم/ تو هم براي پيراهنت تكمه‌‌ي كوچكي از خواب هفت خواهران بچين/ حيف است اين همه حرف باشد و از تو نباشد/ مگر باد شمال هم از سمت شمال نمي‌وزد؟/ بگذار براي وقتي ديگر، حالا*

پ.ن: ۱- كسي در آغوشم مرده. مرده به دنيا آمده. به من يك جور بيهوشي دست داده كه فكر مي‌كنم بازگشتي ندارد.

۲-دوست دارد برود. دستش را روي دهانش بگذارد و برود.

*نامه‌‌ها ـ سيد علي صالحي

** آدم اول ـ آلبر كامو